Białostocki dworzec kolejowy powstał w latach sześćdziesiątych XIX w. w trakcie budowy "drogi żelaznej" z Warszawy do Petersburga. Stację kolejową z dworcem PKS łączy kładka wiodąca nad torami kolejowymi.

Wyruszamy w kierunku kościoła p.w. św. Rocha, którego wieża jest widoczna nawet z dalekich okolic miasta. Ku kościołowi podążamy ulicą św. Rocha mijając centrum handlowe PARK, a następnie kino "Syrena". W budynku kinowy mieściła się przed wojną Misja Barbikańska, zajmująca się nawracaniem Żydów na wyznanie anglikańskie.

Kościół p.w. św. Rocha dzięki swej nowoczesnej, strzelistej sylwetce, na wielu przybyszach sprawia wrażenie powstałego zaledwie kilka lat wstecz, jednak został wzniesiony już prawie pół wieku temu. Od 1996 r. kościół jest pięknie oświetlony w godzinach nocnych. Kościół otoczony jest murem przypominającym wały obronne. Na nim od strony ulicy Lipowej stoi rzeźba Chrystusa Dobrego Pasterza projektu Stanisława Horno - Popławskiego. Z muru obok rzeźby roztacza się panorama na ulice: Lipową i Krakowską.

Nasza trasa wiedzie ulicą Lipową. W trakcie spaceru warto zwrócić uwagę na kamienice numer 28 i 24. Pierwsza z nich wzniesiona została w końcu XIX w. w stylu eklektycznym z elementami orientalnymi. Druga, która przyciąga wzrok przede wszystkim kariatydami unoszącymi balkon pochodzi z ok. 1900 r. Idąc dalej napotykamy po przeciwnej stronie ulicy pod numerem 35 secesyjny pałacyk zbudowany w początku XX w. dla białostockiego fabrykanta Chaima Nowika - właściciela dużej fabryki włókienniczej. Za nim stoi dawny budynek ogrodowy i rośnie kilka starych drzew będących pozostałością mieszczącego się tutaj pałacowego ogrodu.

Mijamy skrzyżowanie z ulicą Grochową i dochodzimy do kina "Pokój". Tutaj od ulicy Lipowej odbiega ulica Nowy Świat. Warto na chwilę udać się w jej głąb by chociaż przez kilka minut popatrzeć na maszkarony umieszczone w fasadzie kamienicy numer 9.

Kolejnym zabytkiem miasta, do którego zwiedzenia Państwa zapraszamy jest cerkiew p.w. św. Mikołaja.

Docieramy do kolejnego skrzyżowania obok hotelu "CRISTAL". W lewo zbiega ulica Malmeda. W okresie okupacji niemieckiej znajdowała się tutaj główna brama wiodąca do białostockiego getta. W 1943 r. w trakcie rozpoczętej likwidacji getta wybuchło w nim powstanie. Pomnik ku czci powstańców i fragment cmentarza z tamtych dni znajduje się przy ul. Żabiej. Natomiast na skwerze przy ul. Malmeda stoi pomnik L. Zamenhofa, mieszkańca Białegostoku - twórcy języka esperanto.

Od skrzyżowania w prawo pod górę podąża ulica Liniarskiego, przy której w dawnym gmachu wojewódzkiego komitetu PZPR mieści się siedziba jednego z wydziałów Uniwersytetu w Białymstoku. Obok na skarpie stoi pomnik Bohaterów Białostocczyzny. Wędrując jednak nadal ulicą Lipową dochodzimy do Rynku Kościuszki. Jest to centralna część miasta. Na środku rynku stoi ratusz, który nigdy nie był siedzibą władz miejskich lecz zawsze pełnił funkcje handlowe. Przed muzeum na niewielkim skwerku stoi pomnik Marszałka Józefa Piłsudskiego.

Najbardziej barwna jest zachodnia pierzeja Rynku, gdzie w ciągu kolorowych kamieniczek znajdują się m.in. księgarnia, DESA i kawiarnia. Fasady tych domów ozdobione są dekoracjami grafitowymi przedstawiającymi motywy roślinne i liternicze oraz wizerunki m.in.: Jana Krzysztofa Kluka, Anny Jabłonowskiej, Adriana Krzyżnowskiego, Krystyna Lacha Szymę i Antoniego Wagi.

Przy skrzyżowaniu ulicy Sienkiewicza i Rynku Kościuszki stoi barokowa austeria z 1771 r., Zniszczona w czasie wojny została odbudowana w 1950 r. dziś też mieści restaurację. Jest to budynek piętrowy z łamanym mansardowym dachem, przykrytym czerwoną dachówką. W lewo prowadzi ulica Sienkiewicza, przy której w zabytkowej kamienicy numer 14 ma swą siedzibę Państwowa Wyższa Szkoła Teatralna. Przy Rynku Kościuszki nr 4 mieści się Archiwum Państwowe w Białymstoku.

Obecny budynek kina TON niegdyś był gmachem przytułku ufundowanym przez J.K. Branickiego w II poł. XVIII w. W okresie międzywojennym znajdowało się tutaj kino, a po II wojnie światowej odbywały się tu przedstawienia teatralne.

Po przeciwnej stronie ulicy napotykamy barokowy budynek z 1769 r. ufundowany przez J.K. Branickiego na rzecz Sióstr Miłosierdzia.
Docieramy do zespołu katedralnego p.w. Wniebowzięcia NMP. Przy kościele od strony ul. Kościelnej w 1988 r. wzniesiono pomnik upamiętniający 600-lecie Diecezji Wileńskiej. W pobliżu kościoła, także przy ul. Kościelnej, stoi barokowy budynek plebanii wzniesiony w latach 1759-1761 będący obecnie siedzibą Kurii Arcybiskupiej.

U zbiegu ulic Kościelnej i Kilińskiego w budynku wzniesionym przez Prusaków w latach 1803 - 1806 mieści się Wojewódzka Biblioteka Publiczna. Niegdyś miała w nim siedzibę Loża Masońska. Po przeciwnej stronie ulicy stoi pomnik księdza Jerzego Popiełuszki.

Nasz spacer kontynuujemy ulicą Kilińskiego, zwaną dawniej Niemiecką. Stoi przy niej kilka zabytkowych kamienic np. pod nr. 8 eklektyczna z początków XX w.(obecnie siedziba Wojewódzkiego Ośrodka Animacji Kultury) nr 10 z początku XX w., jednak najbardziej interesujący jest dawny pałacyk gościnny Branickich, będący obecnie siedzibą Urzędu Stanu Cywilnego i Podlaskiego Oddziału Stowarzyszenia "Wspólnota Polska". Nieopodal ma swą siedzibę białostockie Muzeum Wojska.

Idziemy teraz do najcenniejszego zabytku miasta jakim jest zespół pałacowy Branickich. Nasz spacer zakończymy na białostockich Plantach. Pośród kolorowych kwiatów, fontann i starych drzew na pewno szybko minie zmęczenie po wędrówce. A jeżeli jeszcze ktoś czuje niedosyt spotkania z Białymstokiem to zapraszamy na ulicę Warszawską. Na tej najstarszej białostockiej ulicy, odwiedźmy Muzeum Historyczne, w którym przechowywane są pamiątki dotyczące przeszłości miasta.