WŚRÓD WSPANIAŁEJ PRZYRODY

Gdybyśmy w wiosenne przedpołudnie spojrzeli na Białostocczyznę z lotu ptaka, ujrzelibyśmy przede wszystkim tysięczną paletę odmian zieleni. Zieleń olbrzymich połaci lasów (pokrywających prawie 30% powierzchni województwa), zieleń nadrzecznych łąk i szuwarowisk, to jakże różne odcienie tutejszej przyrody.

O wyjątkowości turystycznej Białostoczyzny w skali Polski i Europy decyduje ilość i stan zachowania jej zasobów przyrodniczych. Najbardziej wartościowe zespoły i elementy środowiska naturalnego objęte zostały ochroną. Rarytasem przyrodniczym jest Białowieski Park Narodowy. Chroniony od 1921 r., obejmuje 10501,95 ha z tego 45% podlega ochronie ścisłej. O jego randze świadczy fakt, że jest on częścią polsko - białoruskiego obiektu Dziedzictwa Światowego (jeden z trzech w Europie i siedmiu na świecie). Puszcza Białowieska, a zwłaszcza park narodowy, to ostatnie fragmenty lasów pochodzenia naturalnego istniejące na niżu Europy w strefie lasów liściastych i mieszanych. Niektóre osoby twierdzą, być może z pewną dozą przesady, iż są one dla miłośników natury tym, czym Mekka dla wyznawców Allacha. Symbolem puszczy jest żubr największe zwierzę kontynentu, uratowany od zagłady wysiłkiem polskich przyrodników i pracowników parku. W cieniu Białowieskiego Parku Narodowego przez wiele lat pozostawały inne atrakcyjne obszary Białostocczyzny.

Dopiero w połowie lat osiemdziesiątych utworzono dwa parki krajobrazowe: Narwiański i w Puszczy Knyszyńskiej. W ostatnim czasie Narwiański Park Krajobrazowy uzyskał status parku narodowego. Fakt ten jest nie bez znaczenia dla Białegostoku, ponieważ Narwiański Park Narodowy leży nieomal w granicach miasta. Parków obejmuje ochroną fragment rzecznej doliny Narwi. Narew pod Białymstokiem jest jedną z ostatnich dużych rzek w Polsce i Europie, która zachowała swój naturalny charakter. Rzeka rozlewa się tutaj tworząc sieć kilku koryt wypełniających całą szerokość doliny. Niezaprzeczalnym bogactwem Parku są ptaki. Dotychczasowe badania pozwoliły na stwierdzenie obecności 132 gatunków ptaków, z czego 113 to gatunki lęgowe. Dolina stanowi drugą po Biebrzy ostoję ptaków charakterystycznych dla ekosystemów bagiennych, których byt w Europie jest poważnie zagrożony.

Fragment Puszczy Knyszyńskiej

Park Krajobrazowy w Puszczy Knyszyńskiej jest jednym z największych parków krajobrazowych w Polsce. Ochroną objęto w nim kompleks leśny będący pozostałością po pasie rozległych puszcz odzielających niegdyś Koronę od Wielkiego Księstwa Litewskiego. Lasy porastają tutaj urozmaiconą powierzchnię pagórków pozostawioną przez lodowiec. Obszar ten charakteryzuje się też występowaniem ponad 400 naturalnych wypływów wód podziemnych, tzw. źródlisk. Puszcza Knyszyńska jest miejscem bytowania 154 gatunków ptaków, pośród których 139 to gatunki lęgowe. Z rzadkich gatunków występują tu: bocian czarny, orlik krzykliwy, żuraw i dzięcioł trójpalczasty. Na szczególną uwagę zasługuje jeleń, o największym porożu w kraju. Dużą populację tworzą drapieżniki: ryś i wilk.

Odpowiednie warunki rozwoju znalazł tu żubr, którego stado po wprowadzeniu do Puszczy Knyszyńskiej w 1973 r. zwiększyło się z 5 do 14 sztuk. Liczne ostoje tworzą borsuk i łoś, a stosunkowo niedawno pojawił się w lasach Puszczy jenot.

Wiosenne rozlewiska Biebrzy

Na pograniczu województw białostockiego i łomżyńskiego leży Biebrzański Park Narodowy. Biebrza, zwana niegdyś Bobrą od dużej ilości bobrów zamieszkujących jej dolinę, jest jedną z najpiękniejszych nizinnych rzek w Polsce. Liczy 155 km długości, a swój początek bierze w okolicach Nowego Dworu na Wzgórzach Sokólskich. Płynie początkowo niepozorną doliną, by od Lipska rozlać się szerzej, a poniżej Sztabina tworzy szereg malowniczych zakoli i odnóg. Bagna i torfowiska rozciągające się po obu stronach rzeki zajmują łącznie powierzchnię ok.100 tys. ha i są największym tego typu pierwotnym obszarem w Europie Środkowej. Stosunkowo małe skażenie cywilizacyjne pozwoliło przetrwać tu wielu gatunkom zwierząt i roślin.Świat ptaków reprezentuje 235 gatunków. Wystarczy wymienić tylko: bojowniki, bataliony, błotniaka, sowę błotną, puchacza, żurawia czy niespotykane w innych zakątkach Europy bekasika i mewę białą. Z dużych ssaków spotkamy tu: łosia, wilka i bobra.Podczas wiosennych wezbrań rzeka nierzadko osiąga kilkaset metrów szerokości.

Bogata jest na Białostocczyźnie sieć rezerwatów i pomników przyrody uzupełniająca system ochrony przyrody przed zgubnymi wpływami współczesnej cywilizacji.

redakcja@urlop.com.pl

zobacz także URLOP ONLINE o podróżach dalekich i bliskich